فلوسایتومتری چیست؟
آزمایش فلوسایتومتری یا Flow Cytometry یکی از تکنیکهای پیشرفته و دقیق در علم پزشکی و بیولوژی مولکولی است که با هدف شناسایی، بررسی و اندازهگیری ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی سلولها و ذرات انجام میشود. این تکنیک با استفاده از پرتوهای لیزر و سیستمهای تشخیص حساس انجام میشود و اطلاعات دقیق و کاملی در مورد اندازه، شکل و ویژگیهای سطحی سلولها فراهم میکند. تست فلوسایتومتری برای تشخیص بیماریهای مختلف از جمله سرطان و اختلالات ایمنی کاربرد دارد.
آزمایشگاه رازی سنندج با استفاده از تجهیزات پیشرفته و کادری متخصص از این تکنیک برای نفسیر آزمایشات خود استفاده میکند تا اطلاعات دقیق و تخصصیتری در اختیار پزشکان قرار دهد.
فلوسایتومتری چگونه کار میکند؟
برای انجام این آزمایش، ابتدا از خون یا بافت بیمار نمونهبرداری انجام میشود. سپس نمونه به گونهای آماده میشود که سلولها به حالت معلق در یک محلول درآیند. سپس با استفاده از رنگهای خاصی که به سلولها وصل میشوند و نشاندهنده ویژگیهای خاصی هستند برای شناسایی سلولها استفاده میشود. مرحله بعد مرحله آنالیز نمونه است. در این مرحله با عبور نمونه از دستگاه فلوسایتومتر و تاباندن نور به هر سلول با استفاده از لیزر اطلاعاتی در مورد اندازه، شکل و خصوصیات سطحی آن جمعآوری میشود. این اطلاعات ثبت میشود و با استفاده از نرمافزارهای مختلف ارزیابی و تحلیل میشود.
معرفی بخش تخصصی فلوسایتومتری آزمایشگاه تشخیص پزشکی رازی
تکنیک فلوسایتومتری بهترین، دقیقترین و سریعترین روش تشخیصی برای بسیاری از بیماریهای خونی همانند انواع سرطانهای مغز استخوان، لنفومها، نقص ایمنیهای اولیه و ثانویه و همچنین درگیری مغز استخوان توسط سایر سرطانها میباشند.
بسیاری از پزشکان متخصص هماتولوژی، انکولوژی، ایمونولوژی و داخلی در استان کردستان، بیماران نیازمند انجام تستهای فلوسایتومتری را برای انجام این آزمایش به آزمایشگاه رازی سنندج ارجاع میدهند؛ زیرا علاوه بر تجهیزات پیشرفته، تفسیر نتایج توسط تیم متخصص و باتجربه انجام میشود.
در این شکل انواع سلولهای خونی در فرد سالم و بیمار مبتلا به AML را نشان میدهد. هر کدام از ردههای سلولی با رنگ متفاوتی نشان داده شدهاند. در فرد بیمار مبتلا به AML درصد میلوبلاستها 28% میباشد.
برای انجام یک آزمایش فلوسایتومتری که منجر به تشخیص دقیق بیماری شود داشتن موارد زیر کاملا ضروری است:
اهمیت نیروی مجرب و متخصص فلوسایتومتری
این فرد نه تنها باید یک هماتولوژیست مجرب باشد که علایم بالینی و آزمایشگاهی و همچنین مرفولوژی انواع سلول های سالم و غیر نرمال خونی و ایمنی را بداند بلکه این فرد باید یک ایمنولوژیست هم باشد که روند بلوغ ، تکامل، انواع سلولهای خونی و ایمنی را از مراحل تمایز از سلولهای بنیادی خون ساز تا بلوغ کامل آنها را کاملا مشرف باشد. البته آگاهی جامع و کامل در خصوص انواع مارکرهای (CD) سطح سلول و یا سیتوپلاسمی همهی سلولهای نرمال و غیر نرمال یکی از شروط اصلی مسئول بخش فلوسایتومتری تشخیصی میباشد.
بخش فلوسایتومتری آزمایشگاه تشخیص طبی رازی سنندج زیر نظر افراد زیر اداره می شود:
دکتر علی جلیلی
دکترای تخصصی هماتولوژی آزمایشگاهی ( از ژاپن)
فلوشیپ ایمنولوژی (کانادا)
دانشیار دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کردستان
دارای سرتیفیکیت تخصصی Specialist in Flow cytometry از انجمن پاتولوژی بالینی امریکا
خانم افسانه جهانگیریان
کارشناس ارشد هماتولوژی از سازمان انتقال خون ایران
دارای سابقه کار در بخش هماتولوژی بیمارستان توحید( 25 سال)
مجرب در تشخیص و مرفولوژی سلولهای خونی و مغز استخوان
آقای عرفان بابایی
کارشناس ارشد ایمنولوژی پزشکی
کارشناس دوره دیده در کالیبراسیون، کنترل کیفی و انجام آزمایش های فلوسایتومتری
دستگاه فلوسایتومتری چند رنگ و چند لیزر
از جهت اینکه در این تکنیک همزمان چندین مارکر را در سطح و یا سیتوپلاسم یک سلول اندازهگیری میشوند هر چند تعداد لیزرهای آن بیشتر باشد توانایی شناسایی سلولهای بدخیم بهخصوص بعد از درمان بیماری و برای تعیین minimal residual disease (MRD) بسیار بیشتر هست. همین اندازهگیری همزمان انواع مارکرهای (CD) که گاهی بهصورت نابهجا (aberrant) بیان میشوند با multicolor flow cytometry بسیار دقیقتر میباشد.
شکل نشان میدهد که چگونه میتوان با استفاده از چندین آنتیبادی مونوکلونال اختصاصی هر مارکر سلولی، سلول مورد نظر را شناسایی کرد. این امر فقط multicolor flow cytometry امکانپذیر هست.
در این شکل توانایی فلوسایتومتری در شناسایی سلولهای لنفوبلاست در یک بیمار مبتلا به Pro-B ALL نشان داده شده است. لنفوبلاستها با رنگ قرمز نشان داده شدهاند که دارای مارکرهای CD34, CD19. CD79a هستند ولی مارکر CD20 را ندارند. لنفوستهای T به رنگ سبز نشان داده شدهاند که دارای مارکر CDE3 هستند.
بخش فلوسیتومتری یکی از بخشهای تخصصی آزمایشگاه تشخیص پزشکی رازی است که مجهز به دستگاه فلوسایتومتری شرکت Beckman-Dickenson (BD) امریکاست. این دستگاه همزمان قادر هست 7 پارامتر و مارکر سلولی را اندازهگیری کند.
پنل تخصصی آنتی بادی ها و نرم افزار اختصاصی آنالیز داده ها
با توجه با ماهیت متنوع بدخیمیهای خونی و بیان نابهجای برخی مارکرهای دیگر بر روی این سلولهای لازم هست که پانلهای تخصصی متشکل از انواع آنتیبادیهای کونژوگه با رنگ های فلوروسنت در آزمایشگاه موجود باشد در آزمایشگاه رازی برای تمام تایپها و سابتایپهای بدخیمیهای خونی پنل طراحی شده است و آزمایش بهصورت روزانه انجام میشود و جواب آن هم توسط نرم افزارهای اصلی (نه قفل شکسته) همان روز آنالیز میشود و به بیمار داده میشود.
کاربردهای فلوسایتومتری
- ارزیابی عملکرد سیستم ایمنی در بیماریهای خودایمنی، نقص ایمنی و واکنشهای التهابی
- تشخیص لوسمیها و لنفومها
- بررسی چرخه سلولی
- تشخیص و پایش سرطان
- مطالعه سلولهای بنیادی و بررسی پاسخهای ایمنی در واکسنها
تستهای فلوسایتومتری در آزمایشگاه رازی سنندج
آزمایشگاه رازی سنندج تنها به انجام یک یا دو تست محدود نیست و مجموعهای از تستهای تخصصی فلوسایتومتری را برای تشخیص، طبقهبندی، پایش درمان و ارزیابی بیماریهای مختلف ارائه میدهد. این موضوع باعث شده بیماران برای انجام طیف وسیعی از آزمایشهای فلوسایتومتری نیازی به مراجعه به استانهای دیگر نداشته باشند.
تست فلوسایتومتری به منظور تشخیص انواع مختلف بیماریها استفاده میشود. تستهای فلوسایتومتری در آزمایشگاه رازی سنندج به منظور تشخیص دقیق بیماریها و مشکلات زیر انجام میشود:
ایمونوفنوتایپینگ لوسمی و لنفوم
انجام آزمایش ایمونوفنوتایپینگ با فلوسایتومتری در آزمایشگاه رازی سنندج به منظور تشخیص و طبقهبندی بیماریهایی نظیر لوسمی یا لنفوم انجام میشود. این تست هم چنین در شناسایی و تعیین گزینههای درمانی و پیشبینی دوره احتمالی بیماری نیز کاربرد دارد.
بررسی سلولهای ایمنی و شمارش زیرگروهها (CD4 ،CD8 ،NK ،B)
بررسی سلولهای ایمنی و شمارش زیرگروهها (CD4 ،CD8 ،NK ،B)، با استفاده از فلوسایتومتری به منظور بررسی وضعیت ایمنی و هم چنین پایش بیماریها انجام میشود. این روش با ارائه راهکاری تشخیصی و درمانی مناسب نقش مهمی در درمان بیماریهای نقص ایمنی دارد.
بررسی Fragmentation DNA اسپرم در ارزیابی ناباروری مردان
تشخیص اختلالات ایمنی مرتبط با سقط مکرر
تشخیص علت دقیق ترومبوسایتوپنی (کاهش پلاکت)
ارزیابی نقص ایمنی در کودکان
آمادگیهای لازم قبل از انجام تست فلوسایتومتری در سنندج
مراحل نمونهگیری برای انجام آزمایش فلوسایتومتری
آزمایش فلوسایتومتری در آزمایشگاه رازی سنندج طی مراحل مختلفی انجام میشود. مراحل نمونهگیری برای انجام آزمایش فلوسایتومتری عبارتند از:
- استخراج سلولها از خون یا بافت و تبدیل آن به محلول تکسلولی
- رنگآمیزی سلولها با استفاده از آنتیبادیهای متصل به رنگهای فلورسنت
- تنظیم دستگاه
- قرار دادن نمونه در ورودی دستگاه
- به جریان افتادن سلولها در دستگاه
- عبور سلولها از مقابل لیزر
- ساطع کردن فلورسانس توسط سلولها در صورت داشتن رنگ فلورسنت و ثبت آن توسط فیلترها و PMT
- تبدیل سیگنالهای نوری به سگینالهای الکتریکی
- شناسایی جمعیتهای مختلف سلولی با بررسی نمودارها
تفسیر نتایج تست فلوسایتومتری
چرا آزمایشگاه رازی بهترین گزینه برای انجام تستهای فلوسایتومتری در سطح استان کردستان است؟
آزمایشگاه رازی به عنوان یکی از مراکز پیشرو در انجام تستهای فلوسایتومتری در سطح استان کردستان بهترین و مناسبترین مرکز برای انجام تستهای فلوسایتومتری است. مزیت اصلی بخش فلوسایتومتری آزمایشگاه رازی، ترکیب چهار عامل کلیدی شامل نیروی علمی متخصص، تجهیزات پیشرفته، پنلهای اختصاصی آنتیبادی و تفسیر تخصصی نتایج است؛ عواملی که دقت تشخیص را افزایش داده و این مجموعه را به یکی از مراجع انجام آزمایشهای فلوسایتومتری در استان کردستان تبدیل کرده است. آزمایشگاه رازی از فناوریهای پیشرفته و دستگاههای بهروز استفاده میکند که باعث افزایش دقت و سرعت در انجام آزمایشها میشود. تمرکز بر رعایت استانداردهای بینالمللی و داخلی موجب افزایش و ارتقاء خدمات آزمایشگاه رازی شده است.
هزینه تستهای فلوسایتومتری
تعیین هزینه تستهای فلوسایتومتری بر اساس عوامل مختلفی صورت میگیرد و ثابت نیست. برای اطلاع از هزینه تستهای فلوسایتومتری با همکاران ما در آزمایشگاه رازی تماس بگیرید.
دستگاه فلوسایتومتری
دستگاه فلوسایتومتری به دستگاهی گفته میشود که از لیزر و سنسورهای خاص برای شناسایی و تجزیه و تحلیل سلولها بر اساس خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آنها استفاده میکند.
چالشها و محدودیتهای فلوسایتومتری
علیرغم تمامی مزایای که فلوسایتومتری دارد این روش ممکن است با چالشها و محدودیتهای نیز روبرو باشد. هزینه بالا، محدودیت در بررسی ساختارهای پیچیده، وابسته بودن کیفیت نتایج به کیفیت آمادهسازی نمونه و نیاز به دانش و تخصص برای تفسیر نتایج از جمله محدودیتها و چالشهای این روش است.
کلام آخر
آزمایش فلوسایتومتری یکی از روشهای نوین و خلاقانه در علم پزشکی و بیولوژی مولکولی است که نقش مهمی در تشخیص و درمان بیماریها ایفا میکند. این تست طی مراحل مختلفی انجام میشود و موجب افزایش دقت و صحت اطلاعات میشود. پزشکان با استفاده از نتایج این تست میتوانند روشهای درمانی بهتری برای بیماریها مختلف به بیماران پیشنهاد دهند.
اگر برای تشخیص بیماریهای خونی، نقص ایمنی، لنفوم، لوسمی، بررسی MRD یا سایر تستهای تخصصی فلوسایتومتری به یک مرکز مجهز در سنندج نیاز دارید، بخش تخصصی فلوسایتومتری آزمایشگاه رازی با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته، کادر علمی مجرب و استانداردهای کنترل کیفیت، خدمات موردنیاز شما را ارائه میدهد.
سؤالات متداول در مورد فلوسایتومتری در سنندج
هنگامی که بیمار مشکوک به سرطان خون یا لنفوم باشد ممکن است پزشک درخواست تست فلوسایتومتری بدهد.
بله، امکان گرفتن نمونه برای تست فلوسایتومتری در منزل وجود دارد.
بله نمونهگیری برای آزمایش فلوسایتومتری در مطب یا بیمارستان امکانپذیر است.
خیر، تستهای فلوسایتومتری نیازی به ناشتا بودن ندارد.
بله با مراجعه به فرم موجود در اول همن صفحه میتوانید نسبت به دریافت نوبت برای انجام آزمایش فلوسایتومتری به صورت آنلاین اقدام کنید. فقط کافی است اطلاعات خود را وارد کنید تا همکاران ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند.
بر اساس پروسه کاری آزمایشگاه، آماده شدن نتایج ممکن است چند روز طول بکشد.
انجام تستهای فلوسایتومتری در آزمایشگاه رازی سنندج با رعایت تمامی استانداردهای داخلی و بینالمللی انجام میشود.
پوشش دادن هزینه آزمایش فلوسایتومتری به نوع بیمه و سطح پوشش آن بستگی دارد.
نتایج فلوسایتومتری توسط پزشک پاتولوژیست تفسیرمی شود.
آزمایشگاه رازی سنندج برای تستهای فلوسایتومتری گزارش تفصیلی و دقیق ارائه میدهد.
اگر نمونه لازم برای تست فلوسایتومتری کیفیت مناسبی نداشته باشد ممکن است نتیجه آزمایش تحت تأثیر قرار بگیرد و اطلاعات دقیق و قابل اعتمادی ارائه ندهد.
انجام تست فلوسایتومتری بدون نسخه پزشک نیز امکانپذیر است.